Filiz Ceritoğlu Sengel, Efes Antik Kenti’nde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Ziyaretçi Karşılama Projesine sert sözlerle tepki gösterdi. Projenin hem antik kentin dokusuna hem de hukuka açıkça aykırı olduğunu vurgulayan Sengel, “Bu alanlarda bırakın inşaat yapmayı, ağaç dikmek dahi yasakken bugün Bakanlık eliyle tarihin ve insanlık mirasının tam kalbine beton dökülüyor” dedi.
CHP İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen de daha önce yaptığı açıklamada, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan Efes’teki bu uygulamanın alanı rant sahasına dönüştürdüğünü ifade etmişti.
EFES 1. DERECE ARKEOLOJİK SİT ALANIDIR
Efes Antik Kenti’nin birinci derece arkeolojik sit alanı olduğunun altını çizen Başkan Sengel, projenin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu söyledi. Sengel, Efes girişinde yürütülen inşaat ve betonlaşma faaliyetlerinin doğrudan Bakanlık tarafından hayata geçirildiğini belirterek şunları kaydetti:
“Bu alanın AVM benzeri bir yapılaşmaya dönüştürülmesi söz konusudur ve bu asla kabul edilemez. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gereği, birinci derece arkeolojik sit alanlarında kazı, betonlaşma ve inşaat faaliyetleri mümkün değildir.”
HALKI VE YEREL YÖNETİMİ DEVRE DIŞI BIRAKTILAR
Proje sürecinde yerel yönetimin tamamen dışlandığını vurgulayan Sengel, Bakanlıkla defalarca görüşme talep etmelerine rağmen tüm taleplerin reddedildiğini, diyalog yollarının kapatıldığını söyledi. Belediyenin inşaat ruhsatı vermediğini anımsatan Sengel, buna rağmen ruhsatın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından resen düzenlendiğini ifade etti.
“EFES KORUNMUYOR, TİCARİLEŞTİRİLİYOR”
Efes’in yalnızca İzmir ve Türkiye için değil, insanlık tarihi açısından eşsiz bir değer taşıdığını belirten Sengel, “Bu kadim mirasın korunması için ranttan uzak, kamusal yararı esas alan bir anlayış gerekir. Ancak merkezi yönetim Efes’i kültürel miras olarak değil, öncelikle gelir ve rant kapısı olarak görüyor” dedi.
Efes sınırları içindeki Dijital Müze Projesine de değinen Sengel, halkın ve yerel yönetimlerin itirazlarının dikkate alınmadığını, toplanan imzaların ve açılmak istenen davaların sonuçsuz kaldığını belirtti. Sengel’e göre merkezi yönetim, ören yerlerini korunması gereken alanlar değil, ticarileştirilecek mekânlar olarak ele alıyor.
YERELDE OLAN, YERELDE KALMALIDIR
Kent değerlerinin merkeziyetçi bir anlayışla yerelden koparıldığını söyleyen Sengel, şu örnekleri sıraladı:
1970’lerden bu yana belediye tarafından işletilen Meryem Ana Otoparkının belediyeden alınarak merkezi yönetime devredildiğini; yaklaşık 50 yıldır belediyenin işlettiği Efes Alt Kapı Otoparkının ise herhangi bir bilgilendirme ve ihale ilanı olmadan, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı DÖSİMM tarafından TURAŞ’a ihale edildiğini aktardı.
Bu uygulamaların, turist yükünü taşıyan belediyenin gelir kaynaklarını elinden aldığını vurgulayan Sengel, “Yerelde olan, yerele aittir ve yerelde kalmalıdır” dedi.
“GELECEĞE MİRAS DEĞİL, RANT BIRAKILIYOR”
Başkan Sengel, “‘Geleceğe Miras’ söylemiyle yürütülen bu betonlaşma, kültürel mirası değil; sermaye ve rant anlayışını geleceğe devretmeyi hedeflemektedir” ifadeleriyle eleştirilerini yineledi.