Değerli okurlar,
Geçtiğimiz hafta uçuşlardaki rötar ve iptaller karşısında yolcuların “pardon”dan fazlasını talep edebileceğini konuşmuştuk. Görünen o ki havayolu seyahatlerinde kabus senaryoları yalnızca kalkış saatleriyle sınırlı değil. Bu hafta rotamızı, yolcuların en sık yaşadığı ama en az bildiği bir başka meseleye çeviriyoruz: kayıp, gecikmeli ve hasarlı bagajlar.
Hepimizin başına gelmiştir. Uçaktan inersiniz, bant döner… döner… ama valiz yok. Ya da gelir gelmesine ama bir tekeri eksik, fermuarı dağılmış hâlde. İşte tam bu noktada, havayolu şirketlerinin sunduğu “iyi niyet” çözümlerinin aslında yasal haklarınızın oldukça gerisinde kaldığını bilmek gerekir.
Valiziniz Kaybolduysa ya da Geciktiyse
Hukuken “kayıtlı bagaj”, havayoluna teslim edildiği andan itibaren taşıyıcının sorumluluğu altındadır. Valiziniz banttan çıkmadıysa, havalimanını terk etmeden mutlaka PIR (Property Irregularity Report) tutanağı düzenletmelisiniz. Bu tutanak, tüm hak arama sürecinin başlangıç noktasıdır.
Bagajın gecikmesi hâlinde, bu süreçte yapmak zorunda kaldığınız zorunlu ve makul harcamaları belgelendirmek kaydıyla havayolundan talep edebilirsiniz. Kıyafet, hijyen ürünleri gibi temel ihtiyaçlar bu kapsamdadır.
Eğer bagaj, varması gereken tarihten itibaren 21 gün içinde teslim edilmezse, hukuk bu bagajı artık “gecikmiş” değil, kaybolmuş (zayi olmuş) kabul eder. Bu andan itibaren yolcunun maddi tazminat hakkı kesinleşir.
Valiziniz Hasarlı Geldiyse
Valiz banttan kırık, yırtılmış ya da içeriği zarar görmüş şekilde çıktıysa süreler çok daha kısadır. Hasar fark edildiği anda, her hâlükârda bagajın tesliminden itibaren 7 gün içinde havayoluna yazılı başvuruda bulunulmalıdır. Bu süre kaçırıldığında hak kaybı yaşanması kuvvetle muhtemeldir.
Tazminatın Bir Sınırı Var mı?
Uluslararası uçuşlarda uygulanacak tazminat miktarı, Montreal Konvansiyonu ile belirlenmiştir. Konvansiyon, tazminat üst sınırını “SDR” adı verilen özel bir hesap birimi üzerinden düzenler.
2026 yılı itibarıyla bagaj başına üst sınır 1.288 SDR’dir. 16 Ocak 2026 tarihli kura göre 1 SDR yaklaşık 58,87 TL seviyesindedir. Buna göre, bagaj başına azami tazminat yaklaşık 75.820 TL’ye ulaşmaktadır.
Eğer bagajınızda bu tutarı aşan değerde eşyalar bulunuyorsa, uçuş öncesinde özel değer bildirimi yapmanız gerekir. Aksi hâlde havayolu şirketi, bu sınırın üzerindeki zarardan sorumlu tutulamaz.
Hukukçu Notu: Manevi Tazminat
Bagaj kaybı her zaman yalnızca maddi bir zarar değildir. Düğün, önemli bir iş toplantısı ya da özel bir organizasyon için taşınan eşyaların kaybolması, yolcu açısından ciddi bir manevi yıkım yaratabilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları, bu tür durumlarda manevi tazminata hükmedilebileceğini kabul etmektedir.
Son Söz
Valiziniz sadece bir eşya değildir. O, havayolu ile aranızda kurulan taşıma sözleşmesinin size emanet edilmiş bir parçasıdır. Haklarınızı bilmek, en az biletinizi zamanında almak kadar önemlidir.
Ancak havayolu şirketlerinin sorumluluğu belirli sınırlarla çizilidir. Bu noktada seyahat sağlık sigortası devreye girer. Pek çok seyahat sağlık sigortası poliçesinde, kayıp, hasarlı veya gecikmeli bagaj için ek teminatlar bulunur. Bu teminatlar sayesinde zararınız daha hızlı ve kapsamlı şekilde karşılanabilir.
Bu nedenle seyahat sağlık sigortasını yalnızca vize için gerekli bir formalite olarak değil, haklarınızı güçlendiren bir güvence olarak görmek gerekir.
Mavi gökyüzünde; valizlerinizin sizden ayrı düşmediği, huzurlu yolculuklar dilerim.