İzmir'de Son Dakika

BİR VİZYONERİN ARDINDAN: DR. BURHAN ÖZFATURA İLE İZMİR’İ 2020’YE TAŞIYAN "ORTAK AKIL" MİRASI

21 Eylül 2026 tarihinde, İzmir’e iki dönem efsanevi hizmetler sunmuş, duruşu adil, bakışı ufkun ötesinde büyük devlet adamı, kıymetli büyüğüm Dr. Burhan Özfatura’yı ebediyete uğurladık.
BİR VİZYONERİN ARDINDAN: DR. BURHAN ÖZFATURA İLE İZMİR’İ 2020’YE TAŞIYAN
Haberler / Genel
9 Ekim 2026 Cuma 18:14

21 Eylül 2026 tarihinde, İzmir’e iki dönem efsanevi hizmetler sunmuş, duruşu adil, bakışı ufkun ötesinde büyük devlet adamı, kıymetli büyüğüm Dr. Burhan Özfatura’yı ebediyete uğurladık. Yıllarca omuz omuza çalıştığım, cesaretine, kente olan sarsılmaz sevdasına ve bilime duyduğu sonsuz güvene yakından tanıklık ettiğim Sayın Başkanımızın aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyorum.

Onu kaybetmenin derin acısını yaşarken, arkasında bıraktığı en büyük miraslardan birini; kentin gelecek çeyrek asrını fener gibi aydınlatan o büyük yönetişim devrimini yeniden hatırlamak ve hatırlatmak vicdani bir borçtur.

Mesele Sadece Asfalt Dökme Meselesi Değildi

1990'lı yılların ortalarını hatırlayın... Türkiye’nin makroekonomik çalkantılarla, altyapı krizleriyle boğuştuğu; İzmir’in ise kontrolsüz iç göç, plansız yapılaşma ve gecikmiş kentsel sorunlar altında ezildiği çetin yıllardı. Kent nüfusunun %60’ı gecekondu bölgelerinde yaşam mücadelesi veriyor, İzmir ekonomik büyüme ivmesini kaybetme riskiyle yüzleşiyordu.

Günü kurtaran, siyasi kaygılarla hareket eden reaktif belediyecilik anlayışı için bu tablo kolay bir kaçış bahanesi olabilirdi. Ancak Dr. Burhan Özfatura sıradan bir belediye başkanı değildi. O, kentin kaderini değiştirecek radikal bir zihniyet dönüşümünün fitilini ateşledi. "Mesele sadece bugün sokaklara asfalt dökmek, çöp toplamak değildir; mesele İzmir’i Doğu Akdeniz’in parlayan yıldızı yapacak 25 yıllık geleceği inşa etmektir" diyerek yola çıktı.

"Ben Bilirim" Anlayışına Karşı "Ortak Akıl" Paradigması

Başkan Özfatura'nın yönetim felsefesinin kalbinde cesur bir demokratik irade yatıyordu. O, yerel bürokrasinin "en doğrusunu biz biliriz" kibirlini yıkıp attı. Kentin geleceğinin masa başında tek bir merkezden planlanamayacağını; akademisyenlerin, sanayicilerin, tüccarların, sivil toplumun, meslek odalarının ve kent insanının kolektif aklıyla şekillenmesi gerektiğini savundu.

İşte bu vizyonla, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ege Ekonomisini Geliştirme Vakfı (EGEV) iş birliğiyle, Arama Ltd. kolaylaştırıcılığında Türkiye yerel yönetimler tarihine altın harflerle kazınacak olan "Geleceğin İzmir'i (İzmir 2020)" projesi başlatıldı.

Nisan 1996’da kentin 104 kilit aktörü günlerce aynı masa etrafında buluştu. Her fikir özgürce tartışıldı, kentin zayıf ve güçlü yönleri masaya yatırıldı. Arama Konferansları ile şekillenen bu süreç, Prof. Thomas L. Saaty’nin geliştirdiği Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP / ASY) gibi matematiksel ve bilimsel karar verme modelleriyle taçlandırıldı. Duygusal ve siyasi müdahaleler kenara bırakıldı; İzmir'in kaynaklarını en doğru nereye aktaracağı bilimsel verilerle tek tek hesaplandı.

25 Nisan 1996'da Belediye Meclisi gündemine getirilen ve kentteki tüm kurumlara taahhüt olarak sunulan "İzmir'in Geleceği Sözleşmesi", Özfatura'nın katılımcı demokrasiye verdiği değerin en somut belgesiydi.

Bir Ufuk Çizgisi: İzmir 2020 Öncelikleri

Bugün dönüp baktığımızda, 1996 yılında ortaya konan hedeflerin ne kadar isabetli, ne kadar ileri görüşlü olduğunu hayretle ve gururla görüyoruz:

  1. Kontrolsüz Göçün Dizginlenmesi ve Turizm: Kentin düzensiz göçle boğulmasını engellemeyi birinci öncelik yapan vizyon, aynı zamanda nitelikli turist nüfusunu artırarak kentin kültürel ve ekonomik dokusunu korumayı hedefledi.
  2. OSB'ler ve Teknoparklar: Sanayiyi şehir dışına planlı alanlara taşıyan Organize Sanayi Bölgelerinin (OSB) kurulması ve teknolojiyi üretime dönüştüren Teknopark hamlesi bu vizyonun ürünüydü.
  3. Enerji Bağımsızlığı: İzmir'in kendi enerjisini üreten bir kent olması kararlaştırıldı ki; bugün İzmir'in Türkiye'nin yenilenebilir enerji başkenti olması o gün dikilen fidanların meyvesidir.
  4. Gelişmiş Ulaşım ve Yaşam Kalitesi: Çevre yolları, liman kapasitesinin geliştirilmesi, arıtma altyapısı, sağlık ve eğitim kenti vizyonu hep bu stratejik planın ana eksenlerini oluşturdu.

Unutmayacağız, İzinden Yürüyeceğiz

Dr. Burhan Özfatura, yalnızca fiziki projelere değil; kentin ruhuna, geleceğine ve kurumsal hafızasına imza atmış büyük bir liderdi. Siyasi kaygıların, gündelik tartışmaların çok üzerinde durarak bilimle, uzlaşıyla ve sevdalı olduğu İzmir halkıyla bütünleşerek hareket etti.

Onunla yakın çalışmış, o büyük vizyonun hayata geçirilişine tanıklık etmiş bir yol arkadaşı olarak ifade etmek isterim ki; Dr. Burhan Özfatura’nın bıraktığı "Ortak Akıl" ve "Vizyoner Yönetişim" mirası, İzmir’in yarınlarına ışık tutmaya devam edecektir.

Mekânın cennet, ruhun şad olsun Sayın Başkanım. Bu kent seni, vizyonunu ve İzmir'e kattığın değerleri asla unutmayacak...

DİPNOTLAR VE KAYNAKÇA

  1. Bkz. Geleceğin İzmir’i (İzmir 2020) Raporu, Bölüm 1.1: "İzmir Şehri, Mevcut Durum ve Akdeniz Yıldızı", s. 3-4. İzmir ili, Ege Bölgesi yatırımlarının %87,95'ini gerçekleştirmekte ve bölge istihdamının %77,20'sini karşılamaktaydı. Ulusal ölçekte ise ihracatın %17,8'ini ve imalat sanayi üretiminin %9,3'ünü üstlenmekteydi.
  2. Rapor verilerine göre 1990 yılı itibarıyla İzmir nüfusunun %60'ı gecekondu bölgelerinde ikamet etmekte, kent yoğun iç göç baskısı altında bulunmaktaydı.
  3. Rapor, Ege Ekonomisini Geliştirme Vakfı (EGEV) talebi üzerine Arama Ltd. tarafından yürütülmüş; Yürütme Kurulu'nda EGEV temsilcileri ile İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Ertan Ülkü, Kemal Çolakoğlu ve Nelson Arditi aktif rol almışlardır.
  4. Arama Konferansı metodolojisi, Avustralyalı bilim insanı Fred Emery’nin sistem düşünüşü ve grup dinamiği teorilerine dayanmaktadır. 40-50 paydaşı 2,5-3 gün boyunca izole bir mekanda buluşturarak "ortak akıl" üretmeyi hedefleyen katılımlı bir planlama yaklaşımıdır.
  5. Analitik Sıralama Yöntemi (ASY / AHP), Prof. Thomas L. Saaty tarafından geliştirilmiş çok kriterli karar verme metodolojisidir. Sözel yargıları matematiksel matrislere dökerek en rasyonel öncelik sıralamasını oluşturur.
  6. 25 Nisan 1996 tarihli Büyükşehir Belediye Meclisi oturumunda alınan kararlarla, belirlenen önceliklerin "İzmir'in Geleceği Sözleşmesi" adı altında deklarasyona dönüştürülmesi ve EGEV bünyesinde takip gruplarının kurulması kararlaştırılmıştır.
  7. Karar Konferansı sonucunda ASY ile yapılan ham veri sentezinde 28 çalışma arasında 1. sırayı "Göçün Kontrolü" (541 puan), 2. sırayı "Turistik Alanlar" (318 puan), 3. sırayı "OSB'ler" (284 puan), 4. sırayı "Enerji Yatırımları" (474 puan) ve 5. sırayı "Teknoparklar" (235 puan) almıştır.

Kaynakça:

  • Arama Ltd. (1996). Geleceğin İzmir'i (İzmir 2020) Raporu, EGEV / Arama Ltd., İzmir.
  • İzmir Ticaret Odası (1993). İzmir Stratejik Planı (1992-2007), İTO Yayınları, İzmir.
  • Anavatan Partisi ARGEM (1994). Birinci İzmir Şurası (7 Şubat 1994), İzmir.
  • Ege Bölgesi Sanayi Odası (1993). Ege'de Planlı Kalkınma Modeli, EBSO Yayınları, İzmir.

YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=KgIHt2-JDYc

YORUM EKLE

Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır

YORUMLAR


   Bu haber henüz yorumlanmamış...

Sayfa başına gitSayfa başına git
Facebook Twitter Instagram Youtube
GÜNCEL TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ YEREL YÖNETİMLER DÜNYA YAZARLAR FOTO GALERİ VİDEO GALERİ ASAYİŞ SAĞLIK KÜLTÜR SANAT MAGAZİN SPOR RÖPORTAJLAR GENEL
Masaüstü Görünümü
İletişim
Künye
Hakkımızda
Copyright © 2026 İzmir'de Son Dakika