Çeşme ve Karaburun kıyılarında yeniden orkinos ölümlerinin görülmesi endişeye neden oldu. Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP), geçen yıl yaklaşık 1500 ölü orkinosun kıyıya vurduğunu hatırlatarak, alınan numunelerin sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
ÇEŞÇEP’TEN ŞEFFAFLIK ÇAĞRISI
ÇEŞÇEP tarafından yapılan açıklamada, geçtiğimiz yıl kıyılara vuran ölü orkinoslardan alınan numunelerin Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı laboratuvarlara gönderildiği ancak aradan geçen zamana rağmen kamuoyunu bilgilendirecek kapsamlı bir açıklama yapılmadığı belirtildi.
Dernek, bu yıl da benzer ölümlerin yaşandığını belirterek resmi makamların konuya ilişkin açıklama yapmasını talep etti.
BİLİMSEL ÇALIŞMAYA DİKKAT ÇEKTİLER
Dernek açıklamasında, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nden araştırmacıların yürüttüğü ve 2026 yılında uluslararası hakemli bir dergide yayımlanan çalışmaya da dikkat çekildi.
Çalışmada, orkinos ölümlerinde “kapsüllü Lactococcus garvieae” isimli bakterinin önemli bir etken olabileceği belirtildi. Deniz suyu sıcaklığının yaklaşık 15-16 derecenin üzerine çıkmasıyla bakterinin etkili hale gelebildiği, yaz aylarında Ege Denizi'nde sıcaklıkların 22-25 dereceye ulaşmasının ise hastalık açısından uygun ortam oluşturabileceği ifade edildi.
Hastalığın balıkların iç organlarını etkileyebildiği, ilerleyen aşamalarda ise deride yaralar ve pul dökülmesi gibi belirtilerin ortaya çıkabildiği aktarıldı.
ÜÇ FARKLI ETKENE İŞARET EDİLDİ
ÇEŞÇEP, orkinos ölümlerinin tek bir nedene bağlanamayacağını savundu. Derneğe göre deniz suyu sıcaklığındaki artış, orkinos çiftliklerindeki organik atıklar ve bakteriyel hastalık birbirini tetikleyen faktörler arasında yer alıyor.
Gerence ve Ildır körfezlerinin görece kapalı yapısına dikkat çekilen açıklamada, yemleme sırasında oluşan artıkların ve organik atıkların bölgede birikebildiği belirtildi. Ancak yem atıklarının doğrudan hastalığı bulaştırdığına ilişkin kesin bir kanıt bulunmadığı da vurgulandı.
Serbest yaşayan orkinosların çiftliklerdeki yemlere ulaşmak amacıyla kafeslere yaklaşırken ağlara çarpabileceği ihtimaline de değinen dernek, bu durumun şu aşamada kesin olarak kanıtlanmadığını kaydetti.
NUMUNE SONUÇLARI AÇIKLANSIN
ÇEŞÇEP, Tarım ve Orman Bakanlığı ile İzmir İl Tarım Müdürlüğü'ne çağrıda bulunarak geçen yıl ve bu yıl alınan numunelerin sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Dernek ayrıca bağımsız bilim insanlarının inceleme sürecine dahil edilmesini ve körfezlerdeki su kalitesinin düzenli olarak denetlenerek sonuçların raporlanmasını talep etti.
ÇEŞÇEP, kıyıya vuran ölü veya yaralı balıklara vatandaşların dokunmaması ve bu balıkları tüketmemesi konusunda da uyarıda bulundu.