Çinli firma Manisa'ya söz verdiği fabrikayı kurmadı, üstüne para istedi

Manisa’da fabrika kurma vaadiyle yüzde 40 vergi avantajı alan BYD şirketi Çin’den getirdiği gemiler dolusu otomobili sattıktan sonra tek bir çivi çakmadan çekip gitti. Yetmezmiş gibi, diğer Çin şirketleri BYD'ye tanınan imtiyazı Dünya Ticaret Örgütü'ne şikayet etti. Taslak kararda Türkiye’nin haksız bulunması ‘Hazineye yeni bir fatura daha çıktı’ yorumuna yol açtı.

İki yıl önce Manisa'ya 1 milyar dolarlık yatırım ve 5 bin kişilik istihdam vaat eden BYD’ye vergi avantajı verildi. Ardından gemiler dolusu otomobil getirip satış rekoru kırdı. Bir süre sonra da Türkiye yatırımlarını askıya aldı. BYD dışındaki diğer otomobil şirketlerine uygulanan ek vergiler nedeniyle Çin hükümeti 2024'te Dünya Ticaret Örgütüne 'haksız rekabet' şikayetinde bulundu. DTÖ üyesi ülkeler arasındaki ticaret anlaşmazlıklarını incelemek üzere kurulan özel bir uzman heyeti (panel) hukuki değerlendirmesini önceki gün açıkladı.

İTİRAZ SÜRESİ 10 GÜN SONRA DOLUYOR

22 sayfalık taslak kararda Türkiye’nin elektrikli araçlara yönelik vergisinin DTÖ kapsamındaki tarife taahhütlerini aştığı ve Çin menşeli araçlara olumsuz muamele uygulandığı sonucuna varıldı. Uygulamanın uluslararası ticaret kurallarına aykırı olduğuna hükmedildi. Yeni Parti Milletvekili Yavuzyılmaz, 10 gün sonra itiraz süresinin dolacağını hatırlatarak itiraz edilmediği takdirde taslak kararın nihai karar olacağını ve bunun da Türkiye'ye yıllık maliyetinin kendi hesaplamasına göre 100 milyon dolara mal olacağını kaydetti.

TİCARET BAKANLIĞI: KARAR NİHAİ DEĞİL, TEMYİZ AŞAMASI VAR

DTÖ kararına ilişkin açıklama yapan Ticaret Bakanlığı, kararın nihai olmadığına vurgu yaparak istişare süreçlerinin devam ettiğini, temyiz hakkı olduğunu ve şu an tazminat ödeme durumu olmadığını kaydetti. BYD'ye tanınan vergi avantajından söz edilmezken, diğer Çinli şirketlere yönelik vergi artırımına, “Elektrikli araca geçiş sürecinde yerli ve milli üretim kapasitesinin geliştirilmesi, üreticilerimizin haksız ticaret uygulamalarına karşı korunması” gerekçe gösterildi.

(KARAR)