ABD-İsrail ile İran arasında tırmanan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda oluşan risk, küresel enerji piyasalarında endişeyi artırdı. Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği boğazda yaşanabilecek olası bir aksamanın fiyatları sert şekilde yükseltebileceği değerlendirilirken, Türkiye ise Gabar Dağı'nda artırdığı yerli petrol üretimiyle dışa bağımlılığını azaltmayı sürdürüyor.
Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'sinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek olası bir kapanma veya sevkiyat kesintisinin petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıyabileceği, bazı senaryolarda ise 200 dolar seviyelerine kadar çıkarabileceği öngörülüyor. Böyle bir gelişmenin özellikle Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi enerji ithalatçısı Asya ülkeleri ile Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerini doğrudan etkilemesi bekleniyor.
Türkiye ise küresel fiyat dalgalanmalarından etkilenmeye devam etse de son yıllarda artırdığı yerli üretim sayesinde enerji alanında daha güçlü bir konuma geldi. Şırnak'taki Gabar Dağı'nda ulaşılan günlük 81 bin varillik üretim, hem enerji arz güvenliğine katkı sağlıyor hem de cari açığın azaltılmasında önemli rol oynuyor.
Gabar'da üretim 81 bin varile ulaştı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce yaptığı açıklamada, Gabar'da gerçekleştirilen keşfin Cumhuriyet tarihinin en büyük petrol keşfi olduğunu belirterek, Türkiye'nin yurt içi petrol üretiminin yüzde 44'ünün bu sahadan karşılandığını ifade etmişti. Erdoğan, hem yurt içinde hem de yurt dışında arama, sondaj ve üretim faaliyetlerinin artırılarak sürdürüleceğini vurgulamıştı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da sahada günlük petrol üretiminin 81 bin varile yükseldiğini açıkladı. Yaklaşık 170-179 aktif kuyuda sürdürülen üretimin, Türkiye'nin toplam yurt içi petrol üretiminin yüzde 44'ünü tek başına karşıladığını belirten Bayraktar, Gabar'daki üretimin son dönemde yüzde 42 artış gösterdiğini kaydetti.
Cari açığa yıllık 2 milyar dolarlık katkı
Bakan Bayraktar, Gabar'daki üretimin Türkiye'nin cari açığının azaltılmasına yıllık yaklaşık 2 milyar dolar katkı sağladığını ifade etti. Ayrıca 2025 yılında Şırnak, Adıyaman ve Diyarbakır başta olmak üzere toplam 161 kara sondajının tamamlandığını ve 62 milyon varillik yeni rezerv keşfedildiğini açıkladı. 2026 hedefinin ise karada ve denizde toplam 300 sondaj gerçekleştirmek olduğu bildirildi.
Bayraktar, Gabar'da çıkarılan petrolün yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda Türkiye'nin enerji bağımsızlığı hedefi açısından da stratejik önem taşıdığını belirterek, üretimin şehitlerin adını taşıyan kuyularda 7 gün 24 saat aralıksız sürdüğünü ifade etti.
Enerji bağımsızlığına katkı sağlıyor
Gabar sahasında elde edilen üretim, Türkiye'nin petrol ithalatını azaltırken enerji arz güvenliğini de güçlendiriyor. Yerli üretimin artmasıyla birlikte döviz çıkışının azalmasına katkı sağlanırken, bölgedeki yatırım ve istihdam olanakları da genişliyor.
Şırnak'a son 24 yılda 100 milyar liranın üzerinde kamu yatırımı yapılırken, Kato Dağı ve Faraşin Yaylası'nda yeni arama faaliyetleri sürüyor. Diyarbakır'daki potansiyel sahaların ise Gabar'daki üretimin iki ila üç katına ulaşabilecek kapasiteye sahip olduğu değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmeler küresel enerji piyasalarını yakından etkilemeye devam ederken, Gabar petrolü ve Karadeniz doğal gazı Türkiye'nin enerji alanındaki dışa bağımlılığını azaltan en önemli yerli kaynaklar arasında öne çıkıyor.