ELANUR SARIKAYA/EGELİ GAZETE- İzmir Ticaret Borsası (İTB) Ocak Ayı Olağan Meclis Toplantısı’nda küresel jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler, iklim krizi, tarımsal üretimde artan riskler, Türkiye ekonomisinin görünümü, borsanın işlem hacmindeki gelişmeler, hayvancılık politikaları, gençler arasında artan şiddet olayları ve İTB’nin ortaklık yapısına ilişkin hisse satışı aynı çatı altında ele alındı. Toplantıda konuşan İTB Meclis Başkanı Ömer Gökhan Tuncer ve İTB Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, hem küresel ölçekte hem de Türkiye özelinde tarım ve ekonomiye yönelik önemli uyarılarda bulundu.
İzmir Ticaret Borsası Meclisi, İTB Meclis Başkanı Ömer Gökhan Tuncer başkanlığında toplandı. Toplantının açılış konuşmasını yapan Tuncer, dünyada yaşanan jeopolitik gelişmelerden iklim krizine, tarımsal üretimde artan belirsizliklerden hayvancılık politikalarına kadar geniş bir çerçevede değerlendirmelerde bulundu.
"Meteorolojinin uyarıları günlük değil saatlik takip edilmeli"
İTB Meclis Başkanı Ömer Gökhan Tuncer, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, son dönemde artan aşırı hava olaylarının özellikle önümüzdeki aylarda türkiye tarımı açısından ciddi riskler barındırdığını söyledi. Tuncer, üreticilerin iklim kaynaklı tehditlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini vurgulayarak “Son zamanda sık sık aşırı hava olaylarından bahseder olduk. Her yerden mahsullerle ilgili iklim koşullarına bağlı olumsuz haberler geliyor. Birkaç ay önce kuraklığı konuşurken bu günlerde dünyanın çeşitli bölgelerinde meydana gelen sel baskınları ve kar fırtınalarını görüyoruz. Ülkemiz tarımı açısından önümüzde tehlike arz edebilecek birkaç ay var iken şimdiden iklim risklerini bertaraf etmeye yönelik hazırlıklarımızı yapmakta fayda var. Meteorolojinin zirai don uyarıları ve bölgesel hava tahminleri günlük değil, saatlik takip edilmeli. Özellikle ilkbahar geç donları meyve ağaçları ve sebze fideleri için büyük risk. Bu olaylar için yapabileceğimiz en etkin savunma yöntemlerinden birisi de erken uyarı sistemlerini kurarak dijital tarım uygulamalarını takip etmek ve uygulamak ve tabi ki en önemlisi; oluşabilecek doğal afetlere karşı mali kaybı önlemek için tarım sigortası yaptırma hususu da önemli" dedi.
Ekonomi yapısal dar boğazdan geçiyor
Dünya Bankası’nın son yayımladığı Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu’nu referans alan Işınsu Kestelli, küresel ekonominin yapısal bir dar boğazdan geçtiğini ifade etti. 2020’li yılların tarihi bir durağanlığa işaret ettiğini belirten Kestelli, "2026 yılının ilk ayındaki gelişmelere bakınca, küresel ekonomide ciddi yapısal kırılganlıkların biriktiğini net biçimde görmek mümkün. Küresel büyümenin 2026 yılında yüzde 2,6 seviyesine gerilemesi, 2027’de ise yüzde 2,7 ile sınırlı bir toparlanma göstermesi bekleniyor. Bu gerçekleşirse, içinde bulunduğumuz 2020’li yıllar, 1960’lardan bu yana küresel büyümenin en zayıf seyrettiği dönem olacak" ifadelerini kullandı.
Büyümenin sadece hızıyla değil, niteliğiyle de sorunlu olduğunu ekleyen Kestelli, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki makasın açıldığını belirterek; "Yani dünya büyüyor gibi görünüyor… Ama yeterince hızlı büyümüyor ve daha da ötesi, kalıcı ve kapsayıcı refah üretmiyor. Küresel gelir uçurumu kapanmıyor… Aksine daha da açılıyor,"uyarısında bulundu.
Sürdürülebilir tarım tercih değil zorunluluktur
Dünya Ekonomik Forumu’nun 2026 yılı Küresel Riskler Raporu’na da değinen Başkan Kestelli, kısa vadede jeoekonomik mücadeleler ve dezenformasyonun ön planda olduğunu, ancak uzun vadeli en büyük tehdidin çevre olduğunu söyledi. Çevresel risklerin geri döndürülemez etkilerine dikkat çeken Kestelli "Ülkeler arasındaki gerginlikler bir şekilde biter, ekonomik sorunlar bir şekilde çözülebilir. Ama bozulan toprak geri gelmez, kuruyan su kaynakları kendiliğinden dolmaz, kaybolan biyoçeşitlilik yerine konamaz. Tarım sadece ekonomik bir faaliyet değil; gıda güvenliğidir, kırsal kalkınmadır, sosyal istikrardır, stratejik bağımsızlıktır" ifadelerini kulandı
Kestelli, sürdürülebilir tarımın bir tercih değil "zorunluluk" olduğunu vurgulayarak, "Geleceğin kazananı daha çok üretenler değil, daha akıllı, daha verimli ve daha sürdürülebilir üretenler olacaktır," dedi.
Kestelli'den 2026'da hızlanma hedefi
Türkiye ekonomisindeki güncel verilere de değinen Kestelli, risk priminin düşüşü, rezervlerin artışı ve gri listeden çıkış gibi olumlu gelişmeleri sıraladı. Ancak bu tablonun kalıcı refaha dönüşmesi için hızlanılması gerektiğini belirterek "Ülke ekonomisinde kalıcı refah yaratacak yapısal dönüşüm adımlarının, henüz ihtiyaç duyduğumuz hız ve pratikte devreye giremediğini söylemek zorundayız. Umarım 2026 yılı, bu alanda hızlandığımız bir yıl olur." şeklinde kaydetti
İTB'de dudak uçuklatan 2025 sayıları: 177 Milyar liralık rekor
Konuşmasının son bölümünde İzmir Ticaret Borsası’nın 2025 yılı performansını paylaşan Kestelli, işlem hacminde ciddi bir artış yaşandığını duyurdu. Toplam işlem hacminin 2024’e göre yüzde 49 artarak 177 milyar liraya ulaştığını belirten Kestelli, ürün bazlı şu verileri paylaştı:
-
Hacim Artışı: Dolar bazında yüzde 23,6 artışla 4,5 milyar dolar seviyesi.
-
Öne Çıkan Ürünler: İşlemlerin yüzde 76’sını peynir, et, yem, yumurta ve un oluşturdu.
-
Miktar Bazlı Artışlar: Et tescilleri yüzde 40, zeytinyağı yüzde 94, buğday yüzde 52 oranında arttı.
-
Düşüş Yaşananlar: Çiğitli pamukta yüzde 32, domateste yüzde 15, büyükbaş canlı hayvanda yüzde 29 düşüş gözlendi.
Başkan Kestelli, üretim düşüşlerinin tescil rakamlarına yansıdığını belirterek, "Bazı ürünlerin işlem miktarında artış olsa da tarımsal üretim ve ticaret açısından zor bir yılı geride bıraktığımızı söyleyebiliriz," değerlendirmesini yaptı.
Kestelli'den gençler arasında artan şiddete "dur" çağrısı
Son dönemde artan şiddet vakalarına karşı sosyal bir perspektif sunan Kestelli, gençlerin yaşadığı yalnızlık hissine dikkat çekerek "Bu yaşananları sadece adli vakalar olarak değil, derin bir yalnızlığın, duyulmama hissinin ve bastırılmış öfkenin dışa vurumu olarak gittikçe büyüyen ve önlem alınması gereken sosyal bir sorun olarak görmeliyiz. Eğer bugün bu gençleri durup dinlemez isek, bu olayların sebepleri üzerinde yoğunlaşıp kalıcı çözümler üretmez isek yarın kaybedeceklerimizin ağırlığını kelimelere sığdıramayabiliriz" sözlerini tamamladı.
İTB rekor sayılarla hissesini elden çıkartıyor
Toplantıda ayrıca İTB’nin ortağı olduğu Büyük Menderes Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk A.Ş.’deki yüzde 15’lik hissenin, toplam 13 milyon TL bedelle Söke Ticaret Borsası’na satılması oy birliğiyle kabul edildi.
Sayfa başına git
GÜNCEL
