Uzayda kalıcı yaşam hedefi artık bilim kurgu olmaktan çıkarken, bu hedefin en kritik başlıklarından biri olan “Ay tarımı” İzmir’de düzenlenen uluslararası sempozyumda masaya yatırıldı. Türk ve Japon bilim insanları, Ay’da sürdürülebilir yaşamın nasıl mümkün olabileceğine dair çarpıcı araştırmaları paylaştı.
Yaşar Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen “Uzay Biliminde Gelecek Yönelimler ve Ay Tarımı” başlıklı mini sempozyumda, uzay tarımından ekosistem tasarımına, oksijen üretiminden atık dönüşümüne kadar pek çok konu ele alındı. Selçuk Yaşar Kampüsü’nde yapılan etkinlikte, gelecekte Ay ve Mars’ta kurulabilecek yaşam alanlarının bilimsel altyapısı tartışıldı.
“Amaç sadece gıda üretmek değil”
Sempozyumun açılışında konuşan Levent Kandiller, uzay görevlerinde yalnızca beslenmenin değil, komple bir yaşam döngüsünün kurulmasının hedeflendiğini söyledi.
Kandiller, insanların Ay’da uzun süre yaşayabilmesi için üç temel ihtiyacın aynı anda çözülmesi gerektiğini belirterek, “Bitkiler yalnızca gıda kaynağı olmayacak; oksijen üretimi ve atıkların geri dönüştürülmesinde de aktif rol üstlenecek. Artık mesele sadece insanları doyurmak değil, sürdürülebilir bir ekosistem oluşturmak” dedi.
Türkiye’nin uzaya gönderdiği özel bitki anlatıldı
Türkiye’nin ilk insanlı uzay misyonunda yer alan “Extremophyte” deneyinin yürütücülerinden İsmail Türkan da sempozyumda dikkat çeken bilgiler paylaştı.
Türkan, Uluslararası Uzay İstasyonu’na gönderilen deney kapsamında yalnızca Türkiye’de Tuz Gölü çevresinde yetişen “Schrenkiella parvula” adlı özel bitkinin kullanıldığını söyledi. Aşırı tuz, kuraklık ve yüksek sıcaklık gibi zorlu koşullara dayanabilen bitkinin, Ay ve Mars gibi sert uzay ortamları için umut verdiğini ifade etti.
Mikroçekim ortamında bitkinin dayanıklılık özelliklerinin korunup korunmadığının ilk kez araştırıldığını belirten Türkan, “Bu çalışma aynı zamanda uzaya gönderilen ilk halofitik yani tuzcul bitki deneyi oldu” diye konuştu.
Ay toprağının birebir benzeri üretildi
Sempozyumda dikkat çeken sunumlardan biri de Japon bilim insanlarından geldi. Hideyuki Takahashi, uzay ortamında bitki yetiştirme deneyleri üzerine çalışmalarını aktarırken, Atsushi Higashitani ise stres koşullarında bitki gelişimi ve canlı yaşamı üzerine yürüttükleri araştırmaları anlattı.
Öte yandan Cengiz Toklu, Apollo 14 göreviyle Dünya’ya getirilen Ay toprağıyla aynı özellikleri taşıyan “Ay toprağı simülanı” geliştirdiklerini açıkladı. Yapay Ay toprağının gelecekte uzay tarımı deneylerinde önemli rol oynayacağı belirtildi.
Bilim insanları, Ay’da tarım yapılabilmesinin yalnızca uzay araştırmaları için değil, Dünya’daki kuraklık ve sürdürülebilir üretim sorunlarına çözüm geliştirilmesi açısından da kritik önemde olduğuna dikkat çekti.
Sayfa başına git
GÜNCEL
