İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Milli Kütüphane’nin nadir eserlerinden oluşan özel bir seçkiyi sanatseverlerle buluşturdu. “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” adıyla hazırlanan sergide, farklı dönemlere ait 61 eser Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) ziyaretçilerini bekliyor.
Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) ile 1912’den bu yana İzmir’e hizmet veren İzmir Milli Kütüphane iş birliğinde hazırlanan sergi, dünya tarihinden Ege’nin denizcilik geçmişine, Osmanlı döneminden Cumhuriyet tarihine uzanan eserleri bir araya getiriyor.
Sergide, dünyada bilinen iki nüshasından biri İzmir’de bulunan 15. yüzyıl eseri Düstûrnâme-i Enverî, 1531 yılında Basel’de basılan Aristoteles’in Toplu Eserleri, Kâtip Çelebi’nin İzmir, Çeşme ve Foça’yı gösteren Cihannümâ’sı, Girit’ten İzmir’e getirilen Kur’an-ı Kerim ile Kurtuluş Savaşı’na ilişkin haritaların da yer aldığı 1927 tarihli Nutuk bulunuyor.
Geçen hafta AASSM’de açılan sergi, 15 Kasım’a kadar ziyaret edilebilecek.
“Türkiye’nin en büyük kültür hazinelerinden biri”
APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin 2 milyondan fazla kitap ve 4 bini aşkın el yazmasıyla önemli bir kültür hazinesi olduğunu belirtti.
Serginin hazırlanması için iki kurumun ekiplerinin ortak çalışma yürüttüğünü aktaran Saygı, özel seçkinin İzmir’de ilk kez bu kapsamda ziyaretçilerle buluşturulduğunu söyledi.
Düstûrnâme-i Enverî’nin iki nüshasından biri İzmir’de
Serginin öne çıkan eserlerinden Düstûrnâme-i Enverî, 15. yüzyılda Enverî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alındı. Dünyada bilinen iki nüshasından birinin Fransa Ulusal Kütüphanesi’nde, diğerinin ise İzmir Milli Kütüphane’de bulunduğu belirtildi.
3 bin 750 beyitten oluşan manzum tarih kitabında dünya tarihinin yanı sıra Aydınoğulları Beyliği ve Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar uzanan süreç anlatılıyor.
Eser, özellikle Aydınoğulları Beyliği ve Gazi Umur Bey’in deniz seferleri ile Ege tarihine ilişkin aktardığı bilgilerle dikkat çekiyor.
Aristoteles’in yaklaşık 500 yıllık eseri
Seçkide bulunan Aristoteles’in Toplu Eserleri ise 1531 yılında Basel’de basıldı. Aristoteles’in bilinen eserlerini içeren çalışma, ünlü hümanist düşünür Rotterdamlı Erasmus’un editörlüğünü yapması nedeniyle de önem taşıyor.
İki cilt halinde basılan eserin sergide birinci cildi ziyaretçilere sunuluyor. Kitabın giriş bölümü Latince, metinleri ise Eski Yunanca olarak yer alıyor. Eserde ayrıca MS 3. yüzyılda yaşamış Diogenes Laertios’un Aristoteles’in hayatını anlatan metni de bulunuyor.
Kâtip Çelebi’nin eserinde İzmir, Çeşme ve Foça
Osmanlı bilim ve düşünce tarihinin önemli isimlerinden Kâtip Çelebi’nin Cihannümâ’sı da sergide yer alan eserler arasında bulunuyor.
Kâtip Çelebi’nin 1648’de yazmaya başladığı eser üzerinde 1657’deki ölümüne kadar çalıştığı belirtilirken, Cihannümâ’da coğrafi bilgilerin yanı sıra bölgelerde yaşayan toplumlara ilişkin sosyoekonomik değerlendirmelere de yer veriliyor.
Eserde İzmir merkezinin yanı sıra Çeşme ve Foça’ya ilişkin bilgiler ve haritalar da bulunuyor.
Girit’ten İzmir’e uzanan Kur’an-ı Kerim
Sergide bulunan Kur’an-ı Kerim nüshalarından birinin hikâyesi ise Girit’ten İzmir’e uzanıyor.
1945 yılında İzmir Milli Kütüphane’ye bağışlanan eser, 1922’de Girit’in Kandiye şehrinde yaşanan karışıklıklar sırasında Latifzade Ahmet Esat Bey tarafından kurtarılarak İzmir’e getirildi.
Nüshanın günümüze eksik ulaştığı, ciltlenme sırasında ilk ve son sayfalarının kaybolduğu belirtildi. Surelerin de orijinal sıralamasından farklı şekilde dizildiği ifade edildi.
Sayfalarında 24 ayar altın kullanıldı
Sergilenen Kur’an-ı Kerim nüshaları, hat ve tezhip sanatının yanı sıra altın işlemeleriyle de dikkat çekiyor.
- ve 18. yüzyıllara ait olduğu belirtilen nüshalarda serlevha ve cetvel bölümlerinde 24 ayar altın kullanıldığı aktarıldı. Eserlerin korunması için İzmir Milli Kütüphane’de özel depolar kullanılırken, nem seviyeleri iklimlendirme cihazlarıyla kontrol altında tutuluyor.
19. yüzyıl Osmanlı yaşamı fotoğraflarla sergide
Serginin yazılı eserler dışındaki önemli parçalarından biri de Sébah & Joaillier tarafından hazırlanan Bursa fotoğraf albümü.
19. yüzyılın ikinci yarısına ait albümde Bursa Ulu Cami, Yeşil Cami, Yeşil Türbe ve Muradiye Külliyesi gibi yapıların yanı sıra çarşılar, esnaf ve dönemin çalışma hayatından görüntüler yer alıyor.
Fotoğraflar, Osmanlı toplumunun günlük yaşamına ve dönemin kıyafetlerine ilişkin görsel bilgiler de sunuyor.
Nutuk’un arasından Kurtuluş Savaşı haritaları çıktı
Cumhuriyet dönemine ait eserler arasında Mustafa Kemal Atatürk’ün Nutuk’unun 1927 tarihli ilk baskılarından biri de bulunuyor.
Nutuk’un sayfaları arasında yer alan renkli haritalarda Kurtuluş Savaşı sırasında kuvvetlerin konumları ve gerçekleştirilen askerî harekâtlar gösteriliyor. Haritalarda 26 ve 30 Ağustos harekâtlarına ilişkin kayıtlar da yer alıyor.
İzmir Milli Kütüphane’nin nadir eserlerinden oluşan 61 parçalık seçki, farklı dönemlere ait yazılı ve görsel belgeleri aynı çatı altında buluşturuyor. “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, 15 Kasım’a kadar AASSM’de ziyaret edilebilecek.
Sayfa başına git
GÜNCEL
