Ege Üniversitesi akademisyenleri, Aydın ve Muğla sınırlarında bulunan Latmos Dağları’nda bilim dünyasında daha önce tanımlanmamış yeni bir endemik bitki türü keşfetti. “Saxifraga alpsengulii” adı verilen türün Türkçe ismi ise “Latmos taşkıranı” olarak önerildi.
Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibi, Latmos Dağları’nda yürüttükleri çalışmalar sırasında yeni bir bitki türü tespit etti. “Taşkıran” (Saxifraga) cinsine ait olan yeni tür, yapılan arazi çalışmaları ve laboratuvar incelemelerinin ardından bilimsel literatüre kazandırıldı.
Yeni tür ilk olarak 2023 yılında hekim ve amatör botanikçi Dr. Türker Şengül tarafından fark edildi. Şengül’ün Latmos’un gölgeli granit kaya oyuklarında fotoğrafladığı bitki, Prof. Dr. Hasan Yıldırım’a ulaştırıldı. Yapılan incelemelerde bitkinin bilinen taşkıran türlerinden farklı olduğu değerlendirildi.
BİLİMSEL İSMİ ALP ŞENGÜL’DEN GELİYOR
Arazi araştırmaları, morfolojik karşılaştırmalar ve laboratuvar incelemeleri sonucunda bitkinin yeni bir tür olduğu kesinleştirildi. Türün bilimsel ismi, bitkiyi ilk fark eden Dr. Türker Şengül’ün oğlu Alp Şengül’e atfen “Saxifraga alpsengulii” olarak belirlendi.
Türün Türkçe ismi ise yetiştiği bölgeye atıfla “Latmos taşkıranı” olarak önerildi. Türün bilimsel makalesi Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve doktora öğrencisi Aşkın Öykü Çimen tarafından hazırlanırken, bitkinin illüstrasyonları bitki ressamı Hazelnas Varol tarafından çizildi.
TÜRKİYE’DEKİ TAŞKIRAN TÜRÜ SAYISI 25’E ÇIKTI
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, yeni türün keşfiyle Türkiye’de bilinen taşkıran türü sayısının 25’e, endemik tür sayısının ise 5’e yükseldiğini belirtti.
Yaklaşık 490 türü bulunan Taşkıran (Saxifraga) cinsinin genellikle Kuzey Yarımküre’deki sarp ve nemli kayalıklarda yaşadığını belirten Yıldırım, Latmos taşkıranının nemli granit kaya çatlakları ve küçük mağara girişleri gibi özel alanlara uyum sağladığını ifade etti.
Bitkinin çiçeklerinin parlak altın sarısı renkte olduğunu ve düşük ışıkta metalik bir görünüm sergilediğini belirten Yıldırım, bu özelliğin türü diğerlerinden ayırdığını söyledi.
"KRİTİK TEHLİKEDE" SINIFLANDIRILDI
Dar bir bölgede yaşamını sürdüren yeni türün korunması gerektiğine dikkat çeken Yıldırım, Latmos taşkıranının yalnızca bölgedeki sınırlı bir alanda bulunduğunu belirtti.
Yıldırım, yoğun madencilik faaliyetlerinin hem yeni keşfedilen tür hem de bölgenin doğal ve kültürel mirası açısından tehdit oluşturduğunu ifade etti. Dar yayılış alanı ve habitatının bozulma riski nedeniyle türün “Kritik Tehlikede (CR)” kategorisinde sınıflandırıldığını belirten Yıldırım, türün korunmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Sayfa başına git
GÜNCEL
