Son yıllarda özellikle sosyal medyada ve modern ilişkilerde sıkça duyulan “love bombing”, “ghosting” ve “gaslighting” kavramları, sağlıksız iletişim ve psikolojik manipülasyon biçimlerini tanımlıyor. Uzmanlara göre bu davranışlar, bireylerin duygusal sağlığını ciddi şekilde etkileyebiliyor. Peki bu terimler tam olarak ne anlama geliyor?
Modern flört kültürüyle birlikte gündeme gelen bu kavramlar, çoğu zaman romantik ilişkilerde görülse de arkadaşlık, aile ve iş ilişkilerinde de ortaya çıkabiliyor. İşte ilişkilerde sık karşılaşılan üç manipülasyon türü:
LOVE BOMBING NEDİR?
Love bombing (aşk bombardımanı), bir kişinin karşısındaki kişiyi yoğun ilgi, abartılı iltifat, sürekli mesaj, hediye ve aşırı romantik sözlerle kısa sürede etkilemeye çalışmasıdır.
İlk bakışta masum ve romantik gibi görünse de, bu davranışın amacı çoğu zaman karşı taraf üzerinde hızlı bir bağ ve bağımlılık oluşturmaktır. Sürekli ilgi gösteren kişi, karşı tarafı duygusal olarak kendine bağladıktan sonra bu ilgiyi aniden kesebilir veya kontrolcü davranışlar sergileyebilir.
Love bombing belirtileri:
• Çok kısa sürede “ruh eşim”, “hayatımın aşkı” gibi büyük sözler
• Sürekli mesaj atma ve 7/24 iletişim kurma isteği
• Aşırı ilgi ve pahalı hediyeler
• Hızlı ilişki baskısı (hemen ciddi düşünme, aileyle tanıştırma isteği)
Uzmanlara göre sağlıklı ilişkiler zamanla gelişir; aşırı hız ve yoğunluk çoğu zaman bir uyarı işareti olabilir.
GHOSTING NEDİR?
Ghosting (hayaletleme), bir kişinin herhangi bir açıklama yapmadan aniden iletişimi kesmesi anlamına gelir.
Mesajlara cevap vermemek, telefonları açmamak, sosyal medyada görünür olup karşı tarafı tamamen yok saymak ghosting davranışına örnek gösterilir. Özellikle dijital flört uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte bu davranış daha sık görülmeye başladı.
Ghosting’in etkileri:
• Karşı tarafta değersizlik hissi
• “Nerede hata yaptım?” sorgulaması
• Ani terk edilme travması
• Güven sorunları
Uzmanlar, ghosting’in iletişimden kaçma ve yüzleşmekten kaçınma davranışı olduğunu belirtiyor.
GASLIGHTING NEDİR?
Gaslighting (psikolojik manipülasyon), bir kişinin karşısındakinin gerçeklik algısını sorgulamasına neden olacak şekilde bilinçli olarak yanıltmasıdır.
Bu kavram adını 1938 tarihli Gaslight filminden alır. Filmde bir adam, eşinin akıl sağlığını sorgulamasına neden olacak şekilde ortamı manipüle eder.
Gaslighting örnekleri:
• “Sen abartıyorsun.”
• “Öyle bir şey hiç olmadı.”
• “Çok hassassın.”
• “Bunu uyduruyorsun.”
Gaslighting uygulayan kişi, karşı tarafın hafızasını, duygularını ve algısını küçümser. Uzun vadede bu durum özgüven kaybına ve kaygı bozukluklarına yol açabilir.
BU DAVRANIŞLARIN ORTAK NOKTASI: KONTROL VE MANİPÜLASYON
Love bombing, ghosting ve gaslighting farklı şekillerde ortaya çıksa da ortak noktaları duygusal manipülasyondur. Bu davranışlar genellikle:
• Kontrol kurma isteği
• Bağlanma korkusu
• Empati eksikliği
• Sağlıksız iletişim alışkanlıkları
ile ilişkilendiriliyor.
SAĞLIKLI İLİŞKİ NASIL OLUR?
Uzmanlara göre sağlıklı bir ilişkide:
• İletişim açık ve nettir.
• Duygular küçümsenmez.
• Sorunlar konuşularak çözülür.
• İlgi dengeli ve sürdürülebilirdir.
Bir ilişkide kendinizi sürekli suçlu, değersiz ya da kafası karışmış hissediyorsanız, bu bir uyarı işareti olabilir.
Sayfa başına git
GÜNCEL
