Dünyaca ünlü Hollandalı pandomim sanatçısı ve savaş karşıtı aktivist Rene Kres, uzun süredir mücadele ettiği sağlık sorunları nedeniyle, baharın uyanışı ve Nevruz Bayramı’na denk gelen 21 Mart’ta, 82 yaşında Amsterdam’da hayata gözlerini yumdu. Dünyanın savaş alanına kalbi dayanmadı… Kendi isteğiyle, barış özlemiyle, KUL olmadan KÜL’e verildi.
Kızı Sheila Kres, babasının ardından şu sözleri paylaştı:
"Bu sabah erken saatlerde babamı, babamızı kaybettik. Huzurlu bir şekilde ayrıldı. Son günlerinde hep minnettar ve sevgi doluydu. Bir kere bile şikayet etmedi. 'Kalbinizde sevgiyi ve barışı taşımaya devam edin' diyor. Işıklarda uyusun, hep kalbimizde."


Sanatı Köylere Taşıyan Adam
1995-2018 yılları arasında Bornova Belediyesi’nin Amsterdam ile kurduğu kültür köprüsünde önemli bir rol üstlenen Kres, Bornova Belediyesi ve Karaburun Kavimler Kapısı Tiyatro Atölyesi’nde atölyeler düzenledi. Sahnelediği gösterilerle sanatı Anadolu’nun köylerine taşıdı. Oyunlarıyla birçok insanın tiyatro ile tanışmasını sağladı ve kültürel etkileşimin gücünü ortaya koydu.
Tam Bir Türkiye Dostu
Sanata ve barışa adanmış hayatı kadar, Kres’in ailesi de Türkiye ile güçlü bağlar kurdu. Kızı Sheila Kres, Amsterdam Sentrum Geert Groote College Lisesi’nde öğrenim gördüğü yıllarda, iki yıl süren mücadelesi sonucu Almanca yerine Türkçenin seçmeli ders olarak okutulmasını sağladı. Böylece, ilk kez bir yabancının girişimiyle Avrupa Birliği’nde bir okulda Türkçe, resmi seçmeli ders olarak kabul edildi.
Bu kültürel iş birliğinin temelleri, Bornova Belediyesi Şehir Tiyatrosu ve Hollanda’da yaşayan Türk tiyatro sanatçıları Şıh Ali Yalçıner, Zeynel Abidin Fidan ve K. Rafet Gücoğlu’nun girişimleriyle atıldı. Zamanla uluslararası festivallere dönüşen bu ilişki, Bornovalılara farklı kültürleri tanıma fırsatı sundu.
Don Kişot Baba, Don Kişot Kızı
Rene Kres, sanatını dünya barışının bir aracı olarak gördü. Kendini “Profeet-Dwaas” (Peygamber-Çılgın) olarak tanımlayan sanatçı, evrensel bir dil olarak kabul ettiği pandomimi kullanarak kültürler arasında köprüler kurdu. Kızı Sheila da babasının izinden giderek, kültürel ve dil bariyerlerini aşan bir mücadele verdi. Akıcı bir şekilde Türkçe konuşan Sheila, babasının mirasını yaşatarak, diller ve kültürler arasındaki engelleri kaldırmak için büyük bir adım attı.


K. Rafet Gücoğlu’nu Saygıyla Anıyoruz.
Bu büyük kültürel etkileşimde emeği geçen Bornova Belediyesi Genel Sanat Yönetmeni K. Rafet Gücoğlu’nu da saygıyla anıyoruz. Ne yazık ki geçen yıl onu da kaybettik. Sanata, tiyatroya ve kültürler arası bağların güçlenmesine adanmış bu değerli isimler birer birer aramızdan ayrılıyor. Ancak onların mirası, sanata verdikleri emek ve dokundukları hayatlar sonsuza dek yaşamaya devam edecek.
Sessiz Sanatıyla Barışı Haykıran Bir Sanatçı
Rene Kres, sessiz sanatıyla barışı haykıran bir sanatçıydı. Onun sanatı, mücadelesi ve inandığı değerler, sınırları aşan bir ilham kaynağı olarak hep hatırlanacak. Işıklar içinde uyusun, anılarımızda ve sanatın ölümsüz ruhunda yaşamaya devam etsin.