Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda sektöründe şeffaflığı artıracak kapsamlı bir düzenlemeye imza attı. 13 Mart itibarıyla güncellenerek yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu, hem ambalajlı ürünleri hem de restoran ve kafelerde sunulan gıdaları doğrudan ilgilendiriyor.
Menüde artık sadece fiyat değil, içerik de olacak
Yeni düzenlemeyle birlikte restoran, kafe ve yemekhane gibi toplu tüketim yerlerinde sunulan ürünlerin içerik bilgileri ve enerji (kalori) değerleri tüketiciyle paylaşılmak zorunda olacak. Bu bilgiler; menü, pano, broşür, dijital ekran ya da QR kod aracılığıyla sunulabilecek. QR kod kullanılması halinde müşteriye ayrıca bilgilendirme yapılması da gerekecek.
“%100 doğal” gibi ifadeler yasaklandı
Kılavuzda en dikkat çeken başlıklardan biri de etiketlerde kullanılan ifadeler oldu. Artık:
-
“%100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi ifadeler kullanılamayacak
-
“Doğal” ifadesi yalnızca katkısız ürünler için geçerli olacak
-
“Günlük” ifadesi sadece 24 saat raf ömrü olan ürünlerde yer alabilecek
-
“Ev yapımı” ifadesi endüstriyel ürünlerde tamamen yasaklandı
Ayrıca aroma içeren ürünlerde gerçek meyve görsellerinin kullanımı da engellendi. Bu tür ürünlerde “aromalı” ibaresi zorunlu hale getirildi.
Çocuklara yönelik yanıltıcı tasarımlar yasak
Düzenleme, çocukları korumaya yönelik önemli sınırlamalar da getiriyor. Şiddeti çağrıştırabilecek ya da psikolojik gelişimi olumsuz etkileyebilecek şekilde tasarlanan gıda ürünleri artık piyasaya sunulamayacak. Silah, kafatası, göz ya da beyin gibi şekillerde üretilen ürünler raflarda yer alamayacak.
“Krema” ve bitki çaylarına da düzenleme
“Krema” ifadesi yalnızca mevzuata uygun ürünlerde kullanılabilecek. Uygun olmayan ürünlerde “kremsos” gibi alternatif ifadeler tercih edilecek. Bitki çaylarında ise hazırlama yöntemi açık ve anlaşılır şekilde etiket üzerinde yer almak zorunda olacak.
Uyum için kademeli takvim
İşletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için süre tanındı:
-
Ulusal zincirler: 1 Temmuz’a kadar
-
Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi olanlar: 31 Aralık’a kadar
-
Diğer işletmeler: içerik için 31 Aralık, kalori bildirimi için 31 Aralık 2027
Vatandaşlar ne diyor?
Sektör çalışanları ve vatandaşlar düzenlemeyi genel olarak olumlu karşıladı. Birçok kişi, özellikle alerjen bilgisi ve kalori değerlerinin paylaşılmasının önemli olduğunu vurgularken, bazıları ise uygulamanın daha çok bilinçli tüketiciler tarafından dikkate alınacağını düşünüyor.
Denetim ve ihbar hattı açık
Kurallara uymayan işletmeler; “Denetim Elinde” uygulaması, Alo 174 Gıda Hattı ve WhatsApp ihbar hattı üzerinden bildirilebilecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte tüketicinin “ne yediğini bilme hakkı” daha güçlü şekilde güvence altına alınırken, gıda sektöründe daha şeffaf bir dönemin kapıları aralanmış oldu.
Sayfa başına git
GÜNCEL
