Türkiye’nin demografik yapısındaki hızlı değişim, "bakım hizmetleri" konusunda alarm veriyor. Genel Sağlık Sigortası’nın mimarlarından Hüseyin Çelik, yaklaşan süreci bir "yaşlılık tsunamisi" olarak nitelendirerek, devletin tek başına bu yükün altından kalkamayacağını vurguladı. İşte Türkiye'nin gündemine giren yeni modelin ayrıntıları:
Gençken öde, yaşlanınca hak al
Yeni modelin temel felsefesi, kişinin çalışma hayatı boyunca ödeyeceği primlerle yaşlılık dönemini güvence altına alması üzerine kurulu. Çelik, sistemin işleyişini şu sözlerle özetledi:
"Tıpkı sağlık sigortası primi gibi bir 'yaşlılık primi' ödenecek. 18–65 yaş arasında bu primleri düzenli ödeyenler, yaşlandıklarında profesyonel bakım hizmetlerinden yararlanma hakkı kazanacak. Yaşlanmadan prim ödemelisiniz ki yaşlandığınızda hak iddia edebilin."
2026 Projeksiyonunda yer alıyor
Düzenlemenin bir hazırlık aşaması değil, devletin resmi planlaması içinde olduğunu belirten Çelik, 12. Kalkınma Planıve Cumhurbaşkanlığı’nın 2026 projeksiyonuna işaret etti. Planlanan bu modelle birlikte; devlet, özel sektör ve Aile Bakanlığı’nın eş güdümlü çalışacağı "bütünleşik bir ağ" kurulması hedefleniyor.
Sistem nasıl işleyecek?
-
Kapsam: 18-65 yaş arası tüm bireyler sisteme dahil edilecek.
-
Prim Usulü: Çalışma hayatı boyunca düzenli "yaşlılık primi" kesilecek.
-
Hizmet Garantisi: Kişi bakıma ihtiyaç duyduğunda; evde bakım, rehabilitasyon veya huzurevi hizmetleri bu sigorta fonundan karşılanacak.
-
Entegrasyon: Sistem, mevcut Genel Sağlık Sigortası (GSS) ile uyumlu çalışacak.
Yapısal sorunlar çözüm bekliyor
Yeni model kağıt üzerinde umut verse de Türkiye’nin önünde aşması gereken ciddi engeller bulunuyor. Uzmanlar, sistemin hayata geçebilmesi için şu alanlarda yatırımın şart olduğunu belirtiyor:
-
Huzurevi sayısının yetersizliği.
-
Rehabilitasyon merkezlerinin sınırlı kapasitesi.
-
Evde bakım hizmetlerinin standartlaşması.
Hüseyin Çelik, yasal düzenlemelerin vakit kaybedilmeden yapılması gerektiğini belirterek, "Bu konu, önümüzdeki yıllarda geç olmadan gerekli yasal zemine kavuşmalıdır" uyarısında bulundu.